چیزی که میخواستید پیدا نشد. از جستجو کمک بگیرید.
نای ( نی )
نای، نی یا نی هفت بند از خانواده آلات موسیقی بادی ایرانی است. ساز نی قابل کوک نبوده و نوازنده در همنوازیها و تکنوازیها از انواع مختلف نی استفاده میکند. ساز نی انواع مختلفی دارد: اگر از چوب بسازند نای چوبین و اگر از فلز بسازند نای روئین یا نای فلزی است.
و اگر از گل بسازند نای گلین و اگر از نی بسازند نای نئین و اگر از شاخ یا استخوان بسازند نای شاخی یا نای استخوانی نامیده میشود. نی را با جا گرفتن بین دو دندان نیش و گرد کردن زبان در پایین و پشت آن مینوازند.
نی هفت بند از گیاه نی ساخته میشود. برای ساخت این گونه نی آن را طوری برش می دهند که از سر تا ته آن شامل هفت بند شود و اخیراً به صورت مصنوعی (نی اصلاح شده مصنوعی) نیز ساخته شده است. نی هفت بند یا به اصطلاح نی متشکل از ۵ سوراخ در جلو و یک سوراخ در پشت آن است که توسط انگشتان دوم و چهارم از یک دست و انگشتان اول تا چهارم از دست دیگر پوشیده میشوند.
در تصاویر، به بررسی ساختار ساز نی میپردازیم:
بررسی دقیق ساختار نی
از نوازندگان معروف ساز نی میتوان به افراد ذیل شاره کرد:
نائب اسدالله
حسن کسایی
حسن ناهید
محمد موسوی
جمشید عندلیبی
محمد معتمدی
ابیات حافظ که در آن نای و نی آمده است:
غزل شماره 35
به کام تا نرساند مرا لبش چون نای // نصیحت همه عالم به گوش من بادست
غزل شماره 46
گوشم همه بر قول نی و نغمه چنگ است // چشمم همه بر لعل لب و گردش جام است
غزل شماره 165
خدا را محتسب ما را به فریاد دف و نی بخش // که ساز شرع از این افسانه بیقانون نخواهد شد
غزل شماره 185
رقص بر شعر تر و ناله نی خوش باشد // خاصه رقصی که در آن دست نگاری گیرند
غزل شماره 191
اول به بانگ نای و نی آرد به دل پیغام وی // وانگه به یک پیمانه می، با من وفاداری کند
غزل شماره 215
حدیث عشق که از حرف و صوت مستغنیست // به ناله دف و نی در خروش و ولوله بود
غزل شماره 219
بنوش جام صبوحی به ناله دف و چنگ // ببوس غبغب ساقی به نغمه نی و عود
غزل شماره 252
راز سربسته ما بین که به دستان گفتند // هر زمان با دف و نی بر سر بازار دگر
غزل شماره 335
همچو چنگ ار به کناری ندهی کام دلم // از لب خویش چو نی یک نفسی بنوازم
غزل شماره 350
ز باده خوردن پنهان ملول شد حافظ // به بانگ بربط و نی، رازش آشکاره کنم
غزل شماره 351
مطرب کجاست تا همه محصول زهد و علم // در کار چنگ و بربط و آواز نی کنم
غزل شماره 430
خزینهداری میراثخوارگان کفر است // به قول مطرب و ساقی، به فتوی دف و نی
غزل شماره 490
این حدیثم چه خوش آمد که سحرگه میگفت // بر در میکدهای با دف و نی ترسایی
ساقی نامه
بده تا بگویم، به آواز نی // که جمشید کی بود و کاووس کی
رباعی شماره 39
با شاهد شوخ شنگ و با بربط و نی // کنجی و فراغتی و یک شیشه می
چون گرم شود ز باده ما را رگ و پی // منت نبریم یک جو از حاتم طی