چیزی که میخواستید پیدا نشد. از جستجو کمک بگیرید.
عود
عود، سازی عربی است از رده سازهای زهی زخمهای که در خاورمیانه و کشورهای عربی شمال آفریقا رواج دارد. بسیاری بر این باورند که عود همان بربط یا رود ایرانی است که اعراب آن را از ایرانیان گرفتهاند و وارد موسیقی خود کردهاند.
برخی معتقدند چون سطح ساز بربت از چوب پوشیده شده ست، در زبان عربی آن را عود نامیدهاند (العود در زبان عربی به معنای چوب است). به باور برخی پژوهشگران موسیقی این واژه در اصل عربیشده واژه «رود» فارسی میباشد که خود نام دیگر بربت است.
در بخش ساز بربط توضیح دادیم که برخی عود و بربط را یکی میدانند اما ما به تفاوتهای این دو ساز اشاره کردیم. برای دانستن تفاوت این دو ساز، به توضیحات بربط مراجعه کنید. متاسفانه بربت امروزه نقش بسیار کمتری در موسیقی ایرانی دارد. عود عربی بر خلاف بربت ایرانی از اصلیترین سازهای موسیقی عربی است.
این ساز پس از اینکه به اروپا برده شد، نام لوت بر آن نهادند. واژه لوت از نگارش کلمه العود به وجود آمده و به تدریج به لوت تبدیل شده است. عود سازی است با شباهت بسیار زیاد به بربت؛ شکم این ساز بسیار بزرگ و گلابی شکل و دسته آن بسیار کوتاه است.
به گونهای که بخش اعظم طول سیمها در امتداد شکم قرار گرفته است. سطح رویی شکم از جنس چوب است که بر آن پنجرههایی مشبک ایجاد شده است. عود دارای ده سیم یا ۵ سیم جفتی است. سیمهای جفت با هم همآوا ( کوک ) میشوند و هر یک از سیمهای دهگانه، یک گوشی مخصوص به خود دارد؛ گوشیها در دو طرف جعبه گوشی (سر ساز) قرار گرفتهاند.
در تصویر زیر ساختار عود به نشان داده شده است:
از عود نوازان معروف میتوان به افراد زیر اشاره کرد:
عبدالوهاب شهیدی
منصور نریمان
محمود رحمانیپور
ابیات حافظ که در آن عود به کار رفته است:
غزل شماره200
دانی که چنگ و عود چه تقریر میکنند؟ // پنهان خورید باده که تعزیر میکنند
غزل شماره 219
بنوش جام صبوحی به ناله دف و چنگ // ببوس غبغب ساقی به نغمه نی و عود
غزل شماره 238
نبود چنگ و رباب و نبید و عود، که بود // گل وجود من آغشته گلاب و نبید
غزل شماره 257
چنگ بنواز و بساز ار نبود عود چه باک؟ // آتشم عشق و دلم عود و تنم مجمر گیر